Rate this post

Câu rút gọn là gì? Đây là dạng câu đã lược bỏ bớt một thành phần nào đó, mà ngữ nghĩa không thay đổi. Câu rút gọn và câu đặc biệt là nội dung kiến thức quan trọng trong môn Tiếng Việt. Tuy nhiên, có nhiều người vẫn lầm lẫn giữa hai khái niệm này. Bài viết sau đây sẽ giúp ôn tập lại phần kiến thức này. Đồng thời chỉ rõ cách phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn.

Ôn tập khái niệm “câu rút gọn là gì?”

Để hiểu được thế nào là kiểu câu rút gọn. Trước tiên bạn phải nắm rõ các định nghĩa về nó. Thông thường, một câu văn hoàn chỉnh phải đảm bảo ít nhất hai thành phần chủ ngữ – vị ngữ. Nhưng câu rút gọn lại không tuân theo quy tắc này, cụ thể ra sao?

Khái niệm “câu rút gọn là gì?”

Câu rút gọn là gì? Câu rút gọn là kiểu câu có cấu trúc rất ngắn. Do trong quá trình nói hoặc viết, người dùng cố tình lược bỏ bớt một hay một vài thành phần câu. Làm cho câu văn / câu nói trở nên ngắn gọn, súc tích hơn. Tùy vào hoàn cảnh mà người ta có thể lược bỏ thành phần nào đó. Tuy nhiên, câu rút gọn vẫn phải đảm bảo diễn tả đầy đủ ý nghĩa, thông tin như câu đầy đủ.

Ví dụ: Ngày mai thứ mấy nhỉ?

  • Câu trả lời đầy đủ: “Ngày mai thứ Tư”
  • Câu rút gọn: “Thứ Tư” – Rút gọn “ngày mai” là chủ ngữ bị lược đi trong câu, mà vẫn đảm bảo người nghe hiểu.
Câu rút gọn là gì
Câu rút gọn là dạng câu đã lược bỏ bớt một thành phần nào đó, mà ngữ nghĩa không thay đổi.

Tác dụng của kiểu câu rút gọn

  • Giúp lời văn trở nên ngắn gọn, súc tích, bớt rườm rà
  • Hạn chế được lỗi lặp từ, đặc biệt là trong văn viết
  • Một số trường hợp còn được dùng để “bộc lộ trạng thái, cảm xúc đặc biệt” của người nói

Ví dụ:

A nói: – Mình thích nhất là đến mùa Xuân, vì thời tiết rất dễ chịu.

B nói: – Hoa đào nở thật đẹp nữa chứ!

“ Hoa đào nở thật đẹp nữa chứ!” là câu rút gọn, câu đầy đủ có thể là “Vào mùa Xuân, Hoa đào nở thật đẹp nữa chứ!”

||Xem thêm bài viết: Thế nào là câu đặc biệt? Phân loại, tác dụng của câu đặc biệt

Những lưu ý khi sử dụng câu rút gọn

Mục đích sử dụng câu rút gọn là để lời văn trở nên ngắn gọn hơn. Như vậy thông tin sẽ nhanh chóng đến với người nhận. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp sử dụng câu rút gọn có thể gây phản tác dụng. Vì nó khiến câu văn / lời nói trở nên cộc lốc.

Chính vì vậy, người dùng phải lưu ý một số vấn đề sau khi sử dụng câu rút gọn:

  • Câu rút gọn vẫn phải đảm bảo diễn tả đầy đủ ngữ nghĩa như câu đầy đủ.
  • Không nên sử dụng câu rút gọn trong giao tiếp với người lạ hoặc người lớn tuổi. Vì câu nói dễ trở thành cộc lốc, khó nghe, gây ấn tượng xấu với người đối diện.
  • Không sử dụng bừa bãi câu rút gọn trong cả văn nói và văn viết. Phải nhớ chỉ nên dùng khi muốn tránh lặp từ hoặc giúp câu văn ngắn gọn, súc tích hơn.
Câu rút gọn là gì
Sử dụng câu rút gọn có thể gây phản tác dụng, làm người nghe thấy cộc lốc, khó chịu

Cách phân biệt câu đặc biệt với câu rút gọn là gì?

Trước tiên, ta cần ôn lại khái niệm thế nào là câu đặc biệt: “Câu đặc biệt là kiểu câu không tuân theo quy tắc ngữ pháp thông thường. Mà cụ thể là trong câu không bao gồm bất kỳ thành phần nào là chủ ngữ hay vị ngữ”. Kiểu câu này có thể cấu tạo bằng một từ hay một cụm từ, kết cấu rất ngắn gọn.

Cùng là kiểu câu ngắn gọn và không tuân theo mô hình chủ – vị. Vì thế các bài tập nhận biết câu rút gọn với câu đặc biệt hay gây khó khăn cho học sinh. Rốt cuộc hai kiểu câu này giống và khác nhau như thế nào?

Điểm giống nhau

  • Cả câu rút gọn và câu đặc biệt đều không tuân theo quy tắc chủ vị
  • Có cấu tạo là một từ hoặc cụm từ, nên đặc trưng là rất ngắn gọn
  • Hai kiểu câu đều đảm bảo yếu tố về ngữ nghĩa và ngữ pháp

Ví dụ: – Lan ơi! Lại đây mẹ bảo!

“Lan ơi!” là câu đặc biệt vì nó được dùng để gọi tên người. Ta không thể xác định có chủ ngữ hay vị ngữ trong câu.

“Lại đây mẹ bảo!” Là câu rút gọn, ta có thể hiểu đầy đủ câu nói là “Lan lại đây mẹ bảo!”

Câu rút gọn là gì
Sự giống và khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn

Điểm khác nhau

Đối với kiểu câu rút gọn: 

– Về bản chất câu rút gọn là một câu có đầy đủ chủ ngữ và vị ngữ. Chỉ là khi kết hợp với văn cảnh, người ta có thể lược bỏ bớt đi một thành phần nào đó. Nhưng vẫn đảm bảo ngữ nghĩa so với câu đầy đủ.

– Căn cứ trên văn cảnh, người ta hoàn toàn có thể tìm ra thành phần bị lược bỏ. Từ đó khôi phục câu rút gọn về câu đầy đủ ban đầu.

Đối với kiểu câu đặc biệt:

– Câu đặc biệt hoàn toàn không có cấu tạo theo mô hình chủ – vị, nhưng vẫn diễn đạt trọn vẹn một ý nghĩa.

– Từ hoặc cụm từ tạo thành câu đặc biệt là một dạng cú pháp đặc biệt. Chính vì thế ta không thể xác định đâu là chủ ngữ, đâu là vị ngữ.

– Do bản chất câu đặc biệt là dạng đặc thù nên cũng không có cách nào biến nó thành câu đầy đủ chủ vị, mà nghĩa tương đương.

Mẹo làm bài tập xác định câu rút gọn và câu đặc biệt

Câu rút gọn là gì
Cách làm bài tập nhận biết câu rút gọn hay câu đặc biệt

Căn cứ vào khác biệt trên, ta hoàn toàn có thể xử lý các bài tập phân biệt hai loại câu này đơn giản như sau:

  • Trong câu rút gọn, thường chỉ bị mất đi hoặc chủ ngữ hoặc là vị ngữ. Căn cứ vào ngữ cạnh, ta có thể thử thêm bớt lại câu để biến nó thành câu đầy đủ mà hoàn toàn tương đương về nghĩa. Nếu làm được thì chắc chắn câu đã cho là câu rút gọn.

Ví dụ:

– Mẹ nó đi làm về rồi đấy à?

– Về rồi đây!

“Về rồi đây” là một cụm động từ (là vị ngữ) nên thiếu chủ ngữ. Câu này nếu đầy đủ sẽ là “Tôi về rồi đây”. Như vậy câu ở trên là câu rút gọn.

  • Trong câu đặc biệt, ta không thể xác định được chủ – vị, cùng không thể khôi phục nó thành câu đầy đủ.

Ví dụ: 

“Mưa. Từng đàn chim nháo nhác bay về tổ.”

“Mưa.” là câu đặc biệt, ta không thể xác định được “mưa” mà tác giả nói đến là mưa ở đâu, mưa lớn hay nhỏ… Rõ ràng không có thành phần nào bị lược bỏ mà ta có thể xác định được.

Trên đây là giải đáp Câu rút gọn là gì? Cách phân biệt rạch ròi câu rút gọn và câu đặc biệt. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ các nội dung kiến thức này và không còn lầm lẫn giữa hai kiểu câu! Cùng theo dõi Family News để cập nhật những thông tin bổ ích, mẹo hay trong cuộc sống nhé!

Bạn có biết: